على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3705
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حكيمى ترسا كه معاصر با مأمون عباسى بود . نسطورى ( nasturiyy ) ص . ع . منسوب بنسطور . نسطورية ( nasturiyyat ) و ( nosturiyyat ) ا . ع . گروه پيرو نسطور . نسع ( nas ' ) م . ع . نسعت الاسنان نسعا و نسوعا ( از باب فتح ) : در وا شد گوشت بن دندان از دندان و سست و فروهشته گرديد . و نسعت ثنيتاه : بيرون افتاد و برآمد دندانها ثناياى او . و نسع فى الارض : رفت در زمين . و نسعت المرأة : خميد پشت آن زن و يا دندان آن و يا تلاق آن و مايل گرديد . و نسع الشئ نسوعا : دراز گرديد آن چيز . نسع ( nes ' ) ا . ع . نوار و تنگ ستور كه از دوال پهن سازند بر شكل شراك كفش . ج : انساع و نسوع . و بند ميان كف و رش دست . و نام باد شمال . و نام شهرى . و نام كوهى سياه . نسع ( nes ' ) و ( nesa ' ) و ( nosa ' ) ع . ج . نسعة . نسعة ( nes'at ) ا . ع . پارهاى از نوار . و تنك ستور كه از دوال پهن سازند . ج : نسع ( nes ' ) و ( nesa ' ) و ( nosa ' ) . نسعية ( nas'iyyat ) ص . ع . ريح نسعية : باد شمال . نسغ ( nasq ) م . ع . نسغه بسوط نسغا ( از باب فتح ) : درخست آن را بتازيانه . و نسعه بكلمة : بسخن درخست آن را و طعنه زد و متهم كرد آن را به چيزى . و نسغت الواشمة : سوزن در خلانيد آن خالكوب در دست . و نسغ فى الارض : رفت . و نسغ اللبن بالماء : آميخت شير را با آب . و نسغت اسنانه : فروهشته و نرم گرديد بن دندانهاى آن . و نسغ من ابله : برگرفت و برآورد از شتران خود چيزى . نسغ ( nosq ) ا . ع . آبى كه از درخت هنگام بريدن برآيد . نسف ( nasf ) م . ع . نسف نسفا و نسوفا ( از باب نصر ) : گزيد . و نسف فلان البناء نسفا ( از باب ضرب ) : از بركند فلان آن بنا را . و نسف البعير النبت : از بيخ بركند شتر آن گياه را . و نسفت الريح التراب : بركند باد خاك را و پراكنده نمود آن را . و نسف الجبال : كوفت كوهها را و هموار كرد و پرانيد آنها را . قوله تعالى : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً . و نسف الحب : برباد داد دانه را تا از خاك و كاه جدا گردد . نسف ( nasaf ) ا . ع . معرب نخشب و بمعنى آن . نسف ( nesaf ) و ( nesaf ) ع . ج . نسفة ( nasfat ) و ( nesfat ) و ( nosfat ) . نسفان ( nasf n ) ص . ع . اناء نسفان : آوند پر لبريز . نسفان ( nasaf n ) ا . ع . نام روستايى . نسفة ( nasfat ) و ( nesfat ) و ( nosfat ) و ( nasafat ) ا . ع . سنكپاى يعنى سنك سياه سوختهاى كه بدان كف پاى را پاك كنند . ج : نسف ( nesaf ) و ( nosaf ) و نساف . نسفى ( nasafiyy ) ص . ع . منسوب بنسف كه نخشب باشد . نسق ( nasq ) م . ع . نسقت الكلام نسقا ( از باب نصر ) : بر يك روش و سياق راندم كلام را و ترتيب دادم آن را و عطف كردم بعض آن را بر بعضى . و نسقت الدر : برشته كشيدم مرواريدها را و منظم و مرتب كردم آنها را . نسق ( nasaq ) م . ع . در نسق : مرواريدهاى منظوم . و نيز نسق : سخن ترتيب داده و بر يك روش آورده . و رسته دندان راست و برابر . و شبه در رسته كشيده و هر چيز كه بر يك طريقه و نظام باشد . و حروف النسق : حروف عطف كه عبارت از واو و فاء و ثم و او و ام و حتى و بل و لا و اما و ليكن باشد . نسق ( nasaq ) و ( nosoq ) ا . ع . ستارگان برج جوزا . نسق ( nasaq ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نظم و ترتيب و دهناد و رسم و روش و طريقه و دستور و وضع . و يكسان و مانند و برابر . و نسق شدن : برقرار شدن و مقرر شدن و فتوى داده شدن . و نسق كردن : سياست كردن ببريدن گوش و بينى و يا قطع كردن ديگرى از اعضاى گناهكار را . و ترتيب دادن و منظم كردن . نسقان ( nasq ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : در ستاره كه در نزديك فكته ظاهر شوند يكى يمانى و ديگرى شامى . نسقبند ( nasaq - band ) ا . پ . آنكه نظم مىدهد و مرتب مىكند اساس و بنيان كارى را . نسقبندى ( nasaq - bandi ) ا . پ . نظم و ترتيب بنيان و اساس كارها . نسقچى ( nasaq - ci ) ا . پ . پاسبان و محافظى كه از جانب پادشاه مقرر شده باشد بخصوص در نظم سپاه و اردو . نسك ( nask ) ا . پ . عدس . و نوعى از گياه خاردار كه خار خسك نيز گويند . نسك ( nask ) م . ع . نسك الثوب و غيره نسكا ( از باب نصر ) : به آب شست